Lista 516 mieszkańców Piekar wywiezionych do ZSRR - próba przywrócenia pamięci

W Piekarach Śląskich pojawiło się zestawienie nazwisk osób aresztowanych i deportowanych do ZSRR, które ma szansę odmienić rodzinne opowieści i uzupełnić miejską pamięć. To efekt pracy lokalnych badaczy i pasjonatów historii, którzy wyodrębnili z archiwów ponad pięćset pozycji dotyczących mieszkańców naszych dzielnic. Teraz liczą na zaangażowanie rodzin, by uzupełnić biogramy o zdjęcia i dokumenty.

• Kto skomponował listę i na jakiej podstawie powstała
• Skąd pochodzili ujęci na liście - Piekary Śląskie
• Tragedia Górnośląska zapisana w dokumentach

Kto skomponował listę i na jakiej podstawie powstała

Zestawienie przygotowali Łukasz Żywulski - opiekun Izby Regionalnej w Piekarach Śląskich - oraz pasjonat historii Leszek Bensz. Publikacja ukazała się na łamach portalu Piekarski Werk i opiera się na materiale zebranym przez Dariusza Węgrzyna w publikacji „Księga aresztowanych, internowanych i deportowanych z Górnego Śląska do ZSRR w 1945 roku”. Autorzy wyodrębnili z niej osoby związane z naszym miastem, tworząc pierwsze tak szczegółowe zestawienie dotyczące Piekar Śląskich.

Skąd pochodzili ujęci na liście - Piekary Śląskie

W opracowaniu znalazło się 516 nazwisk osób, które w wyniku powojennych represji trafiły do obozów pracy w głąb Związku Radzieckiego. Wykaz uwzględnia mieszkańców z dzielnic takich jak Szarlej, Kozłowa Góra, Brzozowice, Kamień i Dąbrówka Wielka. Wśród deportowanych przeważali robotnicy przemysłu ciężkiego - górnicy i hutnicy - którzy po wkroczeniu Armii Czerwonej zostali potraktowani jako tani roboczy personel lub podejrzani o wrogość wobec nowej władzy. Wielu z nich nie powróciło do domów, umierając z wycieńczenia, głodu i chorób.

Tragedia Górnośląska zapisana w dokumentach

Wydarzenia określane dziś jako Tragedia Górnośląska rozegrały się na początku 1945 roku, tuż po działaniach wojennych i zmianie administracji. Na masową skalę setki tysięcy mieszkańców regionu zostało przesiedlonych, a część z nich trafiła do pracy przymusowej w ZSRR. Zestawienie opublikowane przez lokalnych badaczy to pierwsza próba usystematyzowania tych danych dla Piekar Śląskich i punkt wyjścia do dalszych badań i uzupełnień.

Jeżeli ktoś rozpoznaje na liście bliskich lub posiada rodzinne dokumenty, zdjęcia lub pamiątki dotyczące osób represjonowanych, proszeni są o kontakt z opiekunem zbiorów: Łukasz Żywulski pod adresem [email protected]. Każda informacja może pomóc w rekonstrukcji losów deportowanych.

Mieszkańcy, którzy chcą pomóc, mogą przygotować krótkie notki z podstawowymi danymi: imię i nazwisko, rok urodzenia, relacja do zgłaszającego, opis przesyłanych dokumentów, ewentualne miejsca pochówku lub informacje przekazywane w rodzinie. Skany fotografii i dokumentów znacznie ułatwią identyfikację i archiwizację.

W praktycznym wymiarze warto:

• sprawdzić domowe archiwa, pamiętniki i stare listy pod kątem dat, nazwisk i miejsc pracy;
• zanotować wszystkie informacje przekazywane ustnie przez starsze pokolenia;
• skontaktować się z lokalną biblioteką lub Izbą Regionalną w celu umówienia formy przekazania materiałów;
• rozważyć cyfrowe zdigitalizowanie dokumentów, aby zachować je dla przyszłych pokoleń.

Ta lista to nie tylko zestaw nazwisk - to zaproszenie do wspólnego odtworzenia historii, która wciąż żyje w rodzinnych albumach i szufladach.

na podstawie: Urząd Miasta.