Grupa Janowska ma 80 lat. Śląska opowieść zabrzmi w Piekarach

W Izbie Regionalnej w Piekarach Śląskich spotkają się historia Górnego Śląska, intuicyjne malarstwo i opowieść o artystach, którzy nigdy nie potrzebowali akademickich reguł, by mówić własnym głosem. Jubileuszowa wystawa Grupy Janowskiej prowadzi od niezwykłych wizji dawnych mistrzów po prace twórców działających współcześnie.

• Osiem dekad Grupy Janowskiej pokazuje Śląsk widziany od środka
• Wystawa jubileuszowa „80 lat Grupy Janowskiej” dopisuje nowe rozdziały
• Finisaż Grupy Janowskiej będzie okazją do spotkania z artystami

Osiem dekad Grupy Janowskiej pokazuje Śląsk widziany od środka

Grupa Janowska powstała w 1946 roku w Janowie, przy kopalni „Wieczorek” na Nikiszowcu. Przez osiem dekad wypracowała rozpoznawalny styl, w którym codzienne doświadczenia, religijność, śląskie pejzaże i symbole spotykają się z wyobraźnią niemieszczącą się w sztywnych ramach.

Jej twórcy należą do najważniejszych przedstawicieli śląskiego malarstwa intuicyjnego i nieprofesjonalnego. Teofil Ociepka łączył lokalny krajobraz z mistyką i okultyzmem, Ewald Gawlik zasłużył na przydomek „śląskiego Van Gogha”, a Pawła Wróbla krytycy porównywali do „śląskiego Brueghla”. Erwin Sówka szukał artystycznego natchnienia w ezoteryce i postaci świętej Barbary.

Dla tych malarzy sztuka nie była jedynie zajęciem po pracy. Stawała się sposobem rozmowy z własnym wnętrzem, symbolicznym zmaganiem dobra ze złem i próbą uporządkowania świata za pomocą koloru. Ich prace przypominają, że śląska kultura nie kończy się na szybach kopalń, familokach i przemysłowych pejzażach. Ma także wymiar duchowy, osobisty i pełen tajemnic. 🎨

Wystawa jubileuszowa „80 lat Grupy Janowskiej” dopisuje nowe rozdziały

Ekspozycja w Izbie Regionalnej pokazuje zarówno dziedzictwo założycieli grupy, jak i energię współczesnej pracowni. Od 2000 roku działa ona w Miejskim Domu Kultury „Szopienice-Giszowiec” w Katowicach. Pod kierunkiem Agnieszki Niczke-Kamińskiej skupia około 20 aktywnych artystów.

Swoje prace tworzą dziś między innymi Artur Śmieja, Sabina Pasoń, Zdzisław Majerczyk, Jan Czylok, Jan Jagoda, Piotr Porada, Andrzej Piotr Lubowiecki, Irena Magarewicz, Bożena Polaczek, Stefan Szuster, Marian Knapik, Adam Walter Meisnerowicz, Karolina Pawleta-Południak, Ludwik Werner Hajduk, Jacek Sierszecki, Edward Czech, Hanna Knapczyk, Dieter Nowak i Paweł Kurzeja.

To właśnie ciągłość jest jednym z najmocniejszych tematów jubileuszu. Zmieniają się nazwiska i pokolenia, ale pozostaje wiara w malarstwo wyrastające z autentycznego doświadczenia. Wystawa przypomina, że folklor, etos pracy i śląska symbolika wciąż mogą być żywym tworzywem współczesnej sztuki, a nie tylko zamkniętym rozdziałem historii. 🖼️

Finisaż Grupy Janowskiej będzie okazją do spotkania z artystami

Ekspozycję można oglądać od 7 września 2026 roku w Izbie Regionalnej w Piekarach Śląskich przy ul. Kalwaryjskiej 62d. Finał wystawy zaplanowano na 28 września 2026 roku o godz. 17:30. Finisaż ma być okazją do spotkania z artystami i spojrzenia na jubileuszową prezentację nie tylko jak na zbiór obrazów, lecz także jak na zapis trwającej od pokoleń artystycznej wspólnoty.

Wizyta w Izbie Regionalnej pozwoli zobaczyć, jak śląska opowieść zmieniała się przez lata, nie tracąc własnego charakteru. To propozycja dla tych, którzy znają twórczość Grupy Janowskiej, ale też dla osób dopiero odkrywających jej osobny, pełen symboli język. 🏛️

na podstawie: Biblioteka Publiczna Piekary Śląskie.