Jak MPWiK w Piekarach Śląskich buduje energetyczną niezależność

W Piekarach Śląskich miejskie wodociągi krok po kroku zamieniają odpady i słońce w energię. MPWiK inwestuje w technologie, które mają obniżyć rachunki i uniezależnić spółkę od zewnętrznych dostaw. To opowieść o farmie fotowoltaicznej, pompach ciepła i planowanej biogazowni.

• Inwestycje MPWiK wobec rosnących kosztów energii
• Jak Piekary Śląskie mogą zyskać własne ujęcia wody
• Plan na biogazownię i współpracę z przedsiębiorcami

Inwestycje MPWiK wobec rosnących kosztów energii

MPWiK stawia na rozwiązania, które od razu przekładają się na mniejsze wydatki i mniejszy wpływ na środowisko. Na terenach spółki działa już farma fotowoltaiczna, której prąd zasila pompy i procesy technologiczne oczyszczalni. Dzięki temu znaczna część zapotrzebowania na energię nie pochodzi z sieci, co ogranicza koszty i emisję CO2.

Do tego dochodzą pompy ciepła zainstalowane w obiektach oczyszczalni. Wykorzystują one energię z powietrza i wody do ogrzewania i chłodzenia budynków technicznych, co zmniejsza zapotrzebowanie na gaz i prąd, poprawiając stabilność pracy instalacji i warunki dla obsługi. Równocześnie MPWiK odzyskuje ciepło z osadów ściekowych — różnica temperatur w procesie jest wykorzystywana do ogrzewania zaplecza i budynków administracyjnych, zamieniając problem w źródło energii.

“Naszym celem jest pełna samowystarczalność energetyczna oczyszczalni. Chcemy, aby MPWiK produkowało własną energię z odnawialnych źródeł i w pełni wykorzystywało potencjał ścieków. To korzyść zarówno dla środowiska, jak i dla budżetu spółki”

• dr inż. Piotr Buchwald

Jak Piekary Śląskie mogą zyskać własne ujęcia wody

W trudnym dla branży czasie MPWiK planuje też wzmocnić zasoby wodne miasta. Według spółki obecnie dysponuje ona dwiema studniami, a w toku są prace nad przejęciem kolejnych dwóch ujęć. Analiza przygotowana przez Główny Instytut Górnictwa sugeruje, że po uruchomieniu nowych studni własne ujęcia mogłyby dostarczać nawet 75–80% zapotrzebowania miasta; dziś dwie studnie pokrywają około 20–25%.

Procedury obejmują wycenę i dokumentację geodezyjną; po sfinalizowaniu planowane jest przekazanie studni miastu w formie darowizny i wniesienie ich aportem do MPWiK. Jednak aby woda głębinowa trafiła do kranów w postaci wody pitnej, konieczne będzie zbudowanie nowoczesnej stacji uzdatniania. Spółka prowadzi już rozmowy z trzema firmami rekomendowanymi przez Główny Instytut Górnictwa, a szacunkowy koszt inwestycji to kilkanaście milionów złotych. Poszukiwane są źródła finansowania w Banku Gospodarstwa Krajowego i Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Rosnące koszty i presja regulacyjna są odczuwalne w całym kraju: według raportu Wody Polskie w 2023 roku aż 69% przedsiębiorstw wodociągowych ograniczyło inwestycje, a 26% miało problemy z płynnością finansową. Na tym tle działania MPWiK wyróżniają się planowaniem i próbą zabezpieczenia ciągłości dostaw.

“To nie jest inwestycja na miesiące, ale na dekady. Dzięki niej Piekary Śląskie zyskają własne źródło wody, niezależne od czynników zewnętrznych. To bezpieczeństwo, które trudno wycenić”

• dr inż. Piotr Buchwald

Plan na biogazownię i współpracę z przedsiębiorcami

Kolejny etap transformacji to planowana biogazownia na terenie oczyszczalni. Jej uruchomienie pozwoliłoby w pełni wykorzystać osady ściekowe do produkcji biogazu, a następnie przerabiać go na energię elektryczną i ciepło dla potrzeb spółki. Taki projekt zmniejszałby zależność od zewnętrznych dostawców i dawałby dodatkowe źródło dochodu oraz możliwości współpracy z firmami z regionu.

“To dla nas ogromna szansa. Dzięki takim rozwiązaniom nie tylko zagospodarujemy odpady, które normalnie byłyby problemem, ale przede wszystkim przekształcimy je w cenne źródło energii. Chcemy, aby piekarska biogazownia była przykładem nowoczesnej gospodarki odpadowej, w której nic się nie marnuje”

• dr inż. Piotr Buchwald

Realizacja tych planów wymaga czasu, nakładów i partnerów. MPWiK już dziś łączy fotowoltaikę, pompy ciepła i odzysk ciepła z osadów, a planowana biogazownia ma dopełnić strategię, której celem jest minimalizacja kosztów operacyjnych i zmniejszenie śladu węglowego. Dla mieszkańców to zapowiedź stabilniejszych dostaw wody i bardziej zielonych usług komunalnych.

na podstawie: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Piekarach Śląskich.