UM Piekary Śląskie: Uczczono pamięć patronów piekarskiego hufca ZHP

**18 listopada jest dla wielu Piekarzan, zwłaszcza harcerzy, dniem szczególnym. To czas, w którym wspomina się patronów piekarskiego hufca, straconych przez niemieckich żołnierzy za działania antyhitlerowskie. W tym roku rocznica uczczona została, z uwagi na obostrzenia związane z koronawirusem, zupełnie inaczej niż w latach ubiegłych. Niezmiennie ważne jest jednak podtrzymywanie pamięci o tych, którzy zginęli z rąk hitlerowskich oprawców. Dzisiejszego dnia pamiątkowe wiązanki kwiatów złożyli na grobie w Parku Trzech Bohaterów złożyli Prezydent MiastaPiekary Śląskie Sława Umińska-Duraj i Przewodniczący Rady Miasta Piekary Śląskie Tomasz Wesołowski.
**

Tradycją stało się składanie kwiatów i palenie zniczy na grobie upamiętniającym trzech harcerzy zamordowanych przez hitlerowskich oprawców. Zwyczaj ten podtrzymywany jest, choć w mniej uroczystej formie niż dotąd, w dobie koronawirusa. Bukiety kwiatów złożyli dziś w miejscu pamięci Prezydent Miasta Piekary Śląskie Sława Umińska-Duraj i Przewodniczący Rady Miasta Piekary Śląskie Tomasz Wesołowski. Czas, w którym niemożliwe jest uroczyste świętowanie rocznicy, staje się znakomitą okazją do przypomnienia historii patronów piekarskiego hufca ZHP.

Hubert Hatko urodził się roku 1919 w Gliwicach. Był synem Hipolita, powstańca, uczestnika trzech Powstań Śląskich. Po ukończeniu gimnazjum poświęcił się pracy harcerskiej. Jest Prowadził drużynę jako dobry organizator, ofiarny i oddany słusznej sprawie. Zostaje przywódcą tajnej organizacji harcerskiej. Młodzieżowe lata Hatki wypełnia walka o wolność ojczyzny, walka o prawo do życia o honor, o godność ludzką. Umierał z podniesioną głową, imieniem matki i ojczyzny na ustach.

Józef Hadaś urodził się 1923 roku w Kamieniu. Szkołę podstawową ukończył w Brzezinach. Uczył się bardzo dobrze. W nagrodę odbył wycieczkę dookoła Polski. Był świetnym pływakiem, gimnastykiem, a przede wszystkim bardzo dobrym matematykiem. Naukę kontynuował w Śląskich Zakładach Technicznych w Chorzowie. Wiele własnej inicjatywy włożył w organizowanie ruchu oporu. W jego mieszkaniu pisane były artykuły do czasopisma Społem”.

Teodor Toma urodził się w 1909 roku w Kamieniu w rodzinie policjanta. Po ukończeniu szkoły podstawowej w Kamieniu uczył się dalej w Chorzowie. Szkoły handlowej jednak nie ukończył. Nie pozwoliły mu na to warunki materialne rodziny. Musiał podjąć pracę na kopalni Andaluzja jako górnik. Rodzina Tomy znana była w Brzozowicach Kamieniu z głębokiej miłości do ojczyzny, dlatego Teodor nie wahał się podjąć pracy w tajnej organizacji. Czuł się Polakiem i pozostał nim do końca.

Oskarżeni o spiskowanie i zdradę stanu

Hubert Hatko, Józef Hadaś i Teodor Toma są bohaterami. Ich śmierć musieli obserwować, będąc do tego przymuszonymi, ich towarzysze broni. Szczegóły opisano na stronie internetowej Hufca ZHP Piekary Śląskie:

W dniu egzekucji o godzinie 8:00 obwieszczono mieszkańcom Piekar, którzy do tej pory o niczym jeszcze nie wiedzieli, co się będzie działo. O godzinie 9:00 zostały zakończone przygotowania na miejscu egzekucji. Na trzech mocnych drzewach umocowano pętle, sporządzone z konopnych sznurów do wieszania bielizny. Wysmarowano je szarym mydłem. Pod każdym z konarów stał mocny stół ze schodkami. Na stołach ustawiono taborety. Z boku za drzewami, przygotowano trzy skromne trumny. Na wprost drzewa stanął silny oddział policji z karabinami gotowymi do strzału. Nie zastosowano odgradzających barier. W tym czasie przygotowano skazanych do egzekucji. Około godziny 10:00 musieli zdjąć płaszcze, czapki i szaliki, a następnie, czekać w samochodzie na byłych powstańców, którzy pod przymusem zostali doprowadzeni przez gestapo, by oglądali śmierć przyjaciół.

Następnie założono skazańcom kajdanki i oprowadzono przez tłum ludzi, którzy mieli by być świadkami egzekucji. Gdy doszli do drzew, Hatko stanął przed środkowym stołem. Na prawo od niego stał Toma, a na lewo Hadaś. Przed skazańcami pojawił się tłumacz, który przetłumaczył tekst oskarżenia: spiskowanie, zdrada stanu, przygotowania do zbrojnego powstania, włamania do aptek, w celu zdobycia trucizny i próby zgładzenia kierowniczych osobistości, drukowanie nielegalnych i podburzających ulotek”. Wyrok: na zarządzenie Reichfuhrera SS śmierć przez powieszenie z natychmiastowym wykonaniem. Do dzieła przystępują kaci. Wśród publiczności” poruszenie. Toma sztywno wpatruje się w jedno miejsce. Tam stoi jego ojciec i jego żona z dwuletnim dzieckiem na ręku, które woła TATO! Wkracza policjant i wyprowadza kobietę z miejsca egzekucji.

Tymczasem trzem skazanym zawiązano ręce do tyłu. Pada stanowcza komenda: szubienica w górę! Hatko jak łasica robi zwrot i wprost skacze po tych pięciu schodkach w górę, na stół. Za nim kaci. Staje na taborecie, tak samo jak pozostali dwaj. Rozbrzmiewa przeraźliwa komenda: szubienica wolna”. Zarzucają im pętle na szyję. Nagle okrzyk Niech żyje Polska!”- woła z całej siły Hatko i prawie jednocześnie Hadaś: Jezus, Maria, moja matka!” Powróz uciszył ich na zawsze. Egzekucja rozpoczęła się o 10:30 i została zakończona o 10:45. Zwłoki wisiały aż do godziny 14:00…

Chętni mogą także zgłębić historię piekarskich harcerzy, zapoznając się z informacjami zamieszczonymi na stronie internetowej

Urząd Miasta Piekary Śląskie,

piekary.pl/uczczono-pamiec-patronow-piekarskiego-hufca-zhp/